Ze zat tegenover mij in de praktijk in Brussel en vertelde het alsof het de normaalste zaak van de wereld was. Acht bananen per dag. Eentje in haar tas, eentje in de tram, en nog eentje voor de vergadering.
Toen ik haar vroeg of ze eigenlijk wel graag bananen at, moest ze daar even over nadenken. En eerlijk gezegd ging het daar ook helemaal niet over. Ze at niet uit honger en niet uit goesting. Ze at uit angst. Angst om zonder energie te vallen, angst om flauw te vallen midden in een vergadering.
Wat ze zelf niet wist
Haar lichaam was metabool niet flexibel meer. Dat klinkt technisch, maar het is eigenlijk heel eenvoudig uit te leggen.
Een lichaam dat goed werkt, schakelt vlot tussen twee brandstoffen: suiker en vet. Is de suiker uit je laatste maaltijd opgebruikt, dan schakelt je lichaam gewoon over naar je eigen vetreserves en gaat het rustig verder. Zo overbrug je moeiteloos een uur of vier zonder eten, zonder dat je daar iets van merkt.
Bij haar lukte dat schakelen niet meer. En dus viel ze bij de minste daling van haar bloedsuiker meteen in een dip. Beven, zweten, niet meer helder kunnen nadenken. Zo’n dip is bijzonder onaangenaam, en als je niet weet waar hij vandaan komt, ga je hem vermijden op de enige manier die je kent: door opnieuw te eten.
Haar angst was dus niet ingebeeld
Dat vind ik het belangrijkste aan dit verhaal. Ze verzon die klachten niet en ze stelde zich niet aan. Het was haar lichaam dat een signaal gaf.
Alleen wist ze niet wat dat signaal betekende. En al zeker niet dat er iets aan te doen was. Zulke reactieve dips kunnen namelijk een vroeg signaal zijn van insulineresistentie, de fase die aan diabetes type 2 voorafgaat. Een fase waarin er nog veel mogelijk is, net omdat het nog niet vastzit.
Maar omdat eten tegenwoordig altijd en overal binnen handbereik ligt, loste ze het telkens opnieuw op met nog een banaan. En elke banaan hielp. Een half uur lang.
Waarom dit veel vaker voorkomt dan je denkt
Ik zie dit patroon regelmatig, en bijna altijd bij mensen die zichzelf als gezond beschouwen. Dat is ook logisch, want een banaan is geen snoep. Iemand die de hele dag door fruit en notenrepen eet, heeft het gevoel dat ze het goed doet.
Het punt is niet wat er gegeten wordt. Het punt is dat er nooit een pauze is. Ons lichaam heeft die momenten tussen de maaltijden nodig om te leren schakelen naar vet. Als je elke twee uur iets neemt, krijgt het die oefening nooit, en verleert het de vaardigheid gewoon.
En dan komt daar nog bij dat eten nog nooit zo dichtbij is geweest. Een automaat in de gang, een schaaltje op de vergadertafel, een winkel om de hoek die tot tien uur open is. Honger is voor veel mensen een gevoel geworden dat ze nooit meer helemaal voelen.
Ik wil je iets vragen
Denk eens terug aan wat je gisteren gegeten hebt. En dan niet of het gezond was, daar gaat het niet over.
Denk na over waaróm je het genomen hebt. Uit honger. Uit gewoonte. Uit vermoeidheid. Of gewoon omdat het daar stond en je erlangs liep.
De meeste mensen weten daar niet meteen een antwoord op, en dat is nu net het punt. Iedereen eet, maar niet iedereen kiest.
Wat je vanaf morgen al kan uitproberen
Ik ga je hier geen schema opleggen, want dat werkt niet en dat is ook niet hoe ik werk. Maar dit zijn de dingen die ik in de praktijk het vaakst zie helpen bij mensen die dit herkennen.
- Begin je dag niet met snelle suikers alleen. Een ontbijt met voldoende eiwit en gezond vet erbij houdt je bloedsuiker veel rustiger dan fruit of een boterham op zich.
- Probeer één tussendoortje per dag een half uur uit te stellen in plaats van het meteen te nemen. Kijk wat er gebeurt. Vaak gaat het gevoel gewoon voorbij.
- Beweeg tien minuten na je maaltijd. Een korte wandeling doet meer voor je bloedsuiker dan de meeste mensen vermoeden.
- Eet je maaltijden traag en zittend. Je verzadiging heeft tijd nodig om aan te komen.
- Bouw het traag op. Wie er jaren over gedaan heeft om hier te geraken, komt er niet in één week uit.
En wanneer laat je het best nakijken
Herken je jezelf hier sterk in, met beven, zweten of echt niet meer kunnen functioneren zonder eten, laat dat dan gerust eens bekijken door je huisarts of door een diëtist. Een eenvoudige bloedafname geeft al veel informatie.
Dat is geen zwaar verhaal, integendeel. Hoe vroeger je weet wat er speelt, hoe meer je er zelf aan kan doen.
Dit verhaal staat in ons nieuwe boek
De vrouw met de bananen is een van de verhalen uit Fermentista voor een gezonde levensstijl. En er staan er nog veel meer in, verhalen die een pak van je gewoontes in vraag zullen stellen. Samen met meer dan vijftig recepten om er ook echt iets mee te doen.
Want daar ging ons eerste boek niet over. Dat leerde je fermenteren. Dit tweede gaat over waarom we het wel wisten en het toch niet deden.
Op 13 oktober ligt het in de boekhandel. Wie het nu al bestelt, krijgt een exemplaar in de bus dat wij persoonlijk voor jou gesigneerd hebben.
Wil je eerst even binnenkijken? Bij de uitgeverij staat een bladerversie online waarin je een aantal pagina’s kan doorbladeren, zodat je meteen ziet hoe het boek eruitziet en aanvoelt.
Blader hier door een voorproefje van het boek
Liefs,
Marta
